အိုင္ဘီအက္စ္

၁။ဝမ္းသြားတဲ့အေလ့အထေျပာင္းသြားမည္။(ဝမ္းခ်ဳပ္လိုက္ဝမ္းသြားလိုက္ျဖစ္မယ္)

၂။ဝမ္းရဲ႕ပုံစံ၊အေရာင္၊အေပ်ာ့အမာေျပာင္းသြားမည္(တစ္ခါတစ္ရံေသးေသးမာမာ၊တစ္ခါတစ္ရံေရလိုသြားမည္)

၃။ဗိုက္ေအာင့္မည္။ေလပြမည္။အစာအိမ္ထဲေလခိုေနသလိုခံစားရမည္။

၄။ရင္ပူမည္၊ပ်ိဳ႕အန္ခ်င္မည္။အစာအိမ္အခ်ဥ္ေဖာက္မည္။

၅။တစ္ခ်ိန္လုံးဗိုက္ျပည့္ေနသလိုခံစားရၿပီးအစားအေသာက္ပ်က္မည္။

၆။အႀကိမ္ေပါင္းမ်ားစြာအိမ္သာသြားရမည္

၇။ပူပန္စိတ္မ်ားလာမည္။

၈။ႏႈန္းေခြေနၿပီးအိပ္လို႔မရဘူး။ေခါင္းကိုက္မည္။

၉။လွ်ာေပၚမွာအရသာေျပာင္းသြားမည္။

၁၀။ႂကြက္သားနာက်င္မည္၊ခါးနာမည္။

၁၁။အိမ္ေထာင္ေရးကိစၥစိတ္မဝင္စားေတာ့ဘူး။

၁၂။ရင္တုန္မည္။

၁၃။တစ္ခ်ိန္လုံးဆီးသြားေနမည္။

အေပၚကအခ်က္ေတြကအိုင္ဘီအက္(IBS)ရဲ႕လကၡဏာေတြပါ။ဒီလိုအေျခအေနကိုသုံးလသို႔ေျခာက္လအနည္းဆုံးျဖစ္လွ်င္တစ္လမွာအနည္းဆုံးသုံးႀကိမ္ျဖစ္လွ်င္IBS ျဖစ္မျဖစ္စစ္ၾကည့္ရပါလိမ့္မည္။

IBS ဘာေၾကာင့္ျဖစ္လဲဆိုတဲ့တိက်တဲ့အေၾကာင္းမေတြ႕ေသးပါ။ျဖစ္ေစေသာအေၾကာင္းမ်ားကလည္းတစ္ဦးနဲ႔တစ္ဦးမတူပါ။တူေနတဲ့ျဖစ္စဥ္ကအစာေျချခင္းမွာျပသနာရွိေနတာပါ။ဓာတ္မတည့္တာလည္းျဖစ္ပါတယ္။အူလမ္းေၾကာင္းပိတ္ဆို႔တာ၊အူလမ္းေၾကာင္းမွာခ်ိဳ႕ယြင္းတာမေတြ႕ရပါ။အူလမ္းေၾကာင္းလုပ္ေဆာင္မႈပိုင္းဆိုင္ရာခ်ိဳ႕ယြင္းတဲ့ေရာဂါ(functional disease)လို႔သတ္မွတ္ပါတယ္။အစာအိမ္၊အူလမ္းေၾကာင္းႏွင့္ဦးေႏွာက္ကိုvagus အမည္ရတဲ့အာ႐ုံေၾကာနဲ႔ဆက္ထားပါတယ္။ဒါေၾကာင့္စိတ္ဖိစီးမႈနဲ႔အစာေျချခင္းကဆက္သြယ္ေနပါတယ္။အဆက္အစပ္ကိုvagus nerve နဲ႔အတူserotonin ဆိုတဲ့ဟိုမုန္းကလုပ္ေပးပါတယ္။စိတ္ဖိစီးမႈအျပင္အစာနဲ႔ဓာတ္မတည့္ျခင္း၊အိပ္မေပ်ာ္ျခင္း၊မိသားစုထဲမွာအိုင္ဘီအက္ေရာဂါသည္ရွိျခင္း၊ခရီးသြားမ်ားျခင္း၊ေသြးဆုံးျခင္းႏွင့္ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ျခင္းကဲ့သို႔ေသာဟိုမုန္းအေျပာင္းအလြဲမ်ားမွာျဖစ္တတ္ပါတယ္။

IBS  အမ်ားစုကမတည့္တဲ့စာေတြေရွာင္၊ေဆးေသခ်ာေသာက္ၿပီးအေနအထိုင္ေျပာင္းလိုက္လွ်င္ေပ်ာက္သြားတာမ်ားပါတယ္။ကၽြန္ေတာ္ကိုယ္ေတြ႕လည္းျဖစ္ပါတယ္။အသင့္ေသာက္ဖို႔ထုတ္ထားတဲ့ႏို႔၊ဂလူတန္ပါတဲ့ေကြကာသျကားမ်ားတဲ့အစာ၊ေကာ္ဖီ၊အရက္၊ပင္လယ္စာ၊စပ္တဲ့အစားအစာေတြေရွာင္လိုက္လွ်င္အေတာ္ျပန္ေကာင္းသြားတတ္ပါတယ္။

ေသာက္ရမည့္ေဆးေတြကလည္းover counter ေတြမို႔လြယ္လြယ္ကူကူဝယ္လို႔ရပါတယ္။

1.Probiotics (50 billion to 100 billion units daily) ေသာက္ပါ။အစာမေၾကတာေတြ၊ေလပြတာေတြအေတာ္ျပန္ေကာင္းပါတယ္။

2.Digestive enzymes ကိုအစာမစားခင္ေသာက္ေပးပါ။အစာအိမ္အက္ဆစ္ထြက္တာသက္သာၿပီးအစာစုပ္ယူမႈလည္းေကာင္းလာပါတယ္။

3.L- glutamine  (five grams twice daily)ေသာက္ပါ။အစာအိမ္အူလမ္းေၾကာင္းျပဳျပင္ၿပီးနာတာရွည္ဝမ္းသြားတာနဲ႔leaky gut ကိုသက္သာပါတယ္။

4.ရွားေစာင္းလက္ပတ္(half cup three times daily) ကဝမ္းခ်ဳပ္တာသက္သာပါတယ္။

5.အိုမီဂါ-3 ငါးႀကီးဆီ(1,000 milligrams daily)အူေရာင္ရမ္းျခင္းသက္သာပါတယ္။

စိတ္ဖိစီးမႈအမ်ားစုကအိုင္ဘီအက္ျဖစ္ေစပါတယ္။စိတ္က်ေရာဂါႏွင့္ငယ္စဥ္ကလိင္အၾကမ္းဖက္ခံထားရလွ်င္ပိုျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။တရားထိုင္ျခင္း၊အပ္စိုက္ျခင္း၊အနွိပ္ခံျခင္းလုပ္ေပးပါ။ေအ႐ိုဗစ္ျပဳလုပ္ျခင္း၊ဝိတ္မျခင္း၊ေယာဂေတြျပဳလုပ္ေပးပါ။ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ေပးလွ်င္အိုင္ဘီအက္သက္သာတယ္ေျပာပါတယ္။ဒါေတြလုပ္ေပးလွ်င္ေဆးခန္း၊ေဆး႐ုံတတ္ကုသဖို႔မလိုပဲပ်ာက္ကင္းႏိုင္ပါတယ္။

IBS ကိုဆရာဝန္နဲ႔မကုပဲကိုယ္တိုင္ကုလို႔ရတာမွန္ပါတယ္။ဒါေပမည့္IBS နဲ႔နာမည္သာမကေရာဂါလကၡဏာပါဆင္တဲ့inflammatory bowel disease (IBD)လို႔ေခၚတဲ့ရွားပါးျပင္းထန္ၿပီးအသက္အႏၲာရာယ္ရွိတဲ့ေရာဂါတစ္ခုရွိပါတယ္။IBD မွာCrohn’s disease ႏွင့္ulcerative colitis လို႔ေခၚတဲ့အူလမ္းေၾကာင္းေရာင္ရမ္းျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္တဲ့ေအာ္တိုအင္ျမဴးေရာဂါႏွစ္မ်ိဳးရွိပါတယ္။1.6 သန္းေသာအေမရိကန္ေတြမွာIBD  ခံစားေနရၿပီးႏွစ္စဥ္  70,000 ေလာက္တိုးလာတယ္ဆိုပါတယ္။Cleveland Clinic ရဲ႕အဆိုအရIBS ကလူကိုဒုကၡမေပးေပမယ့္IBD ျဖစ္လာႏိုင္တယ္လို႔ျမန္ျမန္ကုရမည္ေျပာပါတယ္။

အိုင္ဘီအက္စ္ေရာဂါလကၡဏာမ်ားအျပင္အထက္ပါအေျခအေနမ်ားရွိေနလွ်င္ဆရာဝန္နဲ႔ျပသသင့္ပါသည္။

၁။လနဲ႔ခ်ီၿပီးေမာပန္းေနသလိုခံစားရျခင္းႏွင့္အျခားေသြးအားနည္းေရာဂါလကၡဏာမ်ား

၂။ဝမ္းသြားလွ်င္ေသြးပါျခင္း

၃။အစားအေသာက္ႏွင့္ေနထိုင္မႈမေျပာင္းေသာ္လည္းကိုယ္အေလးခ်ိန္အလိုလိုက်သြားျခင္းသို႔တစ္ရွိန္တိုးဝလာျခင္း

၄။ဖ်ားနာျခင္း

၅။ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ျခင္း

၆။ညဘက္ေခၽြးထြက္ျခင္း

၇။အမ်ိဳးသမီးရာသီေသြးမမွန္ျခင္း

၈။ဗိုက္ရဲ႕ညာဘက္ေအာက္ဘက္ပိုင္းတစ္ျခမ္းတည္းေရာင္ၿပီးနာက်င္ေနမည္။ညာဘက္ဗိုက္ေအာက္ပိုင္းတစ္ေလွ်ာက္ျပည့္ၿပီးတင္းေနမည္ဆိုလွ်င္IBD ျဖစ္မျဖစ္စစ္ေဆးကုသသင့္ပါၿပီ။

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Pin It on Pinterest