Dr. Axe ေျပာျပတဲ့ အူလမ္းေၾကာင္း အမ်ိဳးမ်ိဳး

Functional medicine ဆရာဝန္ Dr. Josh Axe  က ေရွးဟာင္းတ႐ုတ္ေဆးပညာကို အေျခခံၿပီး Leaky gut syndrome လို႔ေခၚတဲ့  အူလမ္းေၾကာင္းေရာဂါေတြ ကို နမူနာပုံစံ ၅ ခုခြဲၿပီး ဘယ္လိုကုသရမလဲဆိုတာ သူရဲ႕ ( Eat Dirt: Why Leaky Gut May Be the Root Cause of Your Health Problems and 5 Surprising Steps to Cure It  ) စာအုပ္မွာေရးပါတယ္။ ေဒါက္တာေျပာတဲ့ အူလမ္းေၾကာင္း ပုံစံေတြ က Candida gut, stressed gut, Immune gut, Gastric gut, ႏွင့္ Toxic gut ပါ။ သူစာအုပ္ကိုreference ယူၿပီး အျခားဗဟုသုတေတြ ႏွင့္ ေပါင္းၿပီးေရးေပးတာပါ။

Candida gut

Candida gut က candida ဆိုတဲ့ မွိဳတစ္မ်ိဳးေၾကာင့္ျဖစ္တာပါ။ Candida မွိဳကူးစက္မႈက ပါးစပ္၊ အူလမ္းေၾကာင္း ႏွင့္ မိန္းမကိုယ္မွာ အဓိကျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ခါတစ္ရံ အေရျပားမွာလည္းျဖစ္ပါတယ္။ 

Candida gut က ေရွးေဟာင္းတ႐ုတ္ေဆးပညာမွာေတာ့ ေျမဓာတ္၊ မီးဓာတ္နဲ႔ ဆိုင္ၿပီး စြတ္စိုမႈေၾကာင့္ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အူလမ္းေၾကာင္းရဲ႕ စိုထိုင္းမႈက candida မွိဳကို ေပါက္ပြားေစတယ္လို႔ေျပာပါတယ္။ လွ်ာေပၚမွာ အျဖဴကြက္မ်ားရွိျခင္း၊ ႏွာေစးျခင္း ႏွင့္ ေခ်ာင္းဆိုးသလိပ္ပါျခင္းက candida gut ရဲ႕ ထူးျခားခ်က္ပါ။ လူနာက အဝလြန္တတ္တယ္။ ဇီဝလုပ္ငန္း ေႏွးေနတတ္ၿပီး ဝမ္းေလ်ာတတ္တယ္။ အခ်ိဳ၊ ဂ်ဳံ ႏွင့္ ႏိုထြက္ပစၥည္းေတြက ေရာဂါကို ပိုဆိုးေစတတ္တယ္။အေအးစာ ႏွင့္ စြတ္စိုတဲ့ ရာသီဥတုက ေရာဂါကို ပိုဆိုးေစတယ္။ ေရွးလူးႀကီးေတြ ေျပာတဲ့ ေျခေအးဝမ္းေရာင္ဆိုတဲ့ ေရာဂါပါ။ 

ပိုးသတ္ေဆး ၾကာၾကာေသာက္တတ္သူ၊ ကိုယ္ဝန္တားေဆးေသာက္ေနသူ၊ေတြမွာ သၾကားအမ်ားႀကီးပါတဲ့ အစာေတြ စားလွ်င္ ျဖစ္တတ္တယ္။ ဆီးခ်ိဳသမားေတြက ေသြးတြင္းသၾကားဓာတ္ျမင့္ေနတတ္သူေတြ ျဖစ္တာေၾကာင့္ candida gut ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ားပါတယ္။ ကင္ဆာေဆးေသာက္ေနသူေတြ ႏွင့္ အဆိုးျမင္စိတ္ရွိသူေတြမွာလည္း candida gut ျဖစ္ပါတယ္။ 

အလြန္အမင္း ပင္ပန္းႏြမ္းနယ္ေနျခင္း၊ အစာဓာတ္မတည့္တာေတြ ျဖစ္လာျခင္း၊ အခ်ိဳႀကိဳက္လာျခင္း၊ ခံတြင္းနံနံျခင္း၊ လွ်ာေပၚမွာ ျဖဴေနျခင္း၊ စိတ္႐ွဳပ္ေထြးျခင္း၊ ဟိုမုန္းမူမမွန္ျခင္း၊ အဆစ္အျမစ္နာျခင္း၊ လိင္စိတ္က်ဆင္းျခင္း၊ အၾကာႀကီး ႏွာပိတ္ျခင္း ၊ ေလပြျခင္း၊ ႏွင့္ ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိုးဝင္ျခင္းေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

Candida မွိဳ ေပါကက္ပြားေစတဲ့ အခ်ိဳမ်ားတဲ့ အစားအစာ၊ ဂ်ဳံ ႏွင့္ ႏို႔ထြက္ပစၥည္းေတြ ေရွာင္ပါ။ Caffeine က candida gut ကို ပိုဆိုးေစၿပီး ဘီယာက သၾကားျဖစ္တာေၾကာင့္ candida မွိုကို ႀကီးထြားေစပါတယ္။

ခါးတဲ့အစာေတြပိုစားေပးပါ။ ဟင္းရြက္ျပဳတ္ေႏြးေႏြး ႏွင့္ အသားျပဳတ္ေႏြးေႏြးစားေပးပါ။ ေရခဲေရ ေသာက္တာေရွာင္ပါ။ အခ်ဥ္ေဖာက္ထားတာ စားပါ။ ႏြယ္ခ်ိဳ ႏွင့္ လုပ္ထားတဲ့ ေရေႏြးေသာက္လို႔ရပါတယ္။ Probiotics ေသာက္ေပးပါ။ Selenium ႏွင့္  ၾကက္သြန္ျဖဴ က candida gut အတြက္ေကာင္းပါတယ္။ အေကာင္းျမင္စိတ္ထားပါ။ 

Stressed Gut

Stress ဆိုတာ ဖိစီးမႈ၊ ေၾကာင့္ၾကစိတ္၊ ပူပန္မႈ ကို ေျပာတာပါ။ Stress ေၾကာင့္ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ ေက်ာက္ကပ္၊ ေက်ာက္ကပ္အေပၚမွာ ရွိတဲ့ adrenal gland ႏွင့္ သိုင္းရြိဳက္ဂရင္းမ်ား ထိခိုက္ႏိုင္တဲ့အျပင္ အူလမ္းေၾကာင္းမွာရွိတဲ့ probiotics ေတြ ေလ်ာ့နည္းသြားၿပီး အူနံရံ ယိုစိမ့္မႈ ( leaky gut ) လည္းျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

Stressed gut ျဖစ္လာတဲ့အခါ အစာအဟာရ စုပ္ယူမႈ နည္းသြားတတ္တယ္။ အူလမ္းေၾကာင္းကို ေအာက္ဆီဂ်င္ ပို႔ေဆာင္မႈ ေလးဆေလာက္ က်ဆင္းသြားတတ္တယ္။ အစာေျခ အင္ဇိုင္း အဆ ႏွစ္ေသာင္းေလာက္ နည္းသြားတတ္တယ္။

Stress ကို ခံစားရတဲ့အခါ adrenal glands က ဟိုမုန္းေတြထုတ္ၿပီး ခႏၶာကိုယ္ကို ကာကြယ္ဖို႔ ႀကိဳးစားပါတယ္။ မဆုံးႏိုင္ေသာ stress ေတြခံစားရတဲ့အခါ adrenal gland က သူလုပ္ေနတဲ့ အလုပ္ကို ေကာင္းေကာင္းမလုပ္ႏိုင္ေတာ့ပဲ adrenal fatigue ဝင္လာပါတယ္။ Adrenal fatigue ရဲ႕ လကၡဏာေတြက မနက္ေစာေစာ အိပ္ယာမထႏိုင္ျခင္း၊ ညေကာင္းေကာင္းမအိပ္ႏိုင္ျခင္း၊ လိင္စိတ္ေလ်ာ့နည္းျခင္း၊ စိတ္ဓာတ္က်ျခင္း၊ အ႐ိုးႏွင့္ ႂကြက္သား အားနည္းျခင္း၊ ေမာပန္းျခင္း၊ အခ်ိဳႀကိဳက္လာျခင္း၊ ဆံပင္ကၽြတ္ျခင္း၊ ဆံပင္ပါးျခင္း၊ အဝလြန္ျခင္းေတြပါ။ Stressed gut ခံစားေနရသူေတြမွာ leaky gut ေၾကာင့္ adrenal fatigue ႏွင့္အတူ ေအာ္တိုအင္ျမဴး သိုင္းရြိဳက္ေရာဂါပါ တြဲျဖစ္တတ္ပါတယ္။ 

Stress လို႔ ေျပာတဲ့ ေနရာမွာ တစ္ခ်ိဳ႕က စိတ္ဖိစီးမႈကိုပဲျမင္တတ္တယ္။ စိတ္ဖိစီးမႈသာမက အရက္ ႏွင့္ ေကာ္ဖီေတြကလည္း stressed gut ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ အေၾကာင္းေတြပါ။ ေကာ္ဖီမွာ ပါတဲ့ ကဖင္းက အိပ္ေပ်ာ္ဖို႔ခက္ေစပါတယ္။ အိပ္မေပ်ာ္တဲ့အခါ adrenal gland အားျပန္ျပည့္ဖို႔ ခက္ပါတယ္။ အရက္ေသာက္ျခင္း ႏွင့္ သၾကားအလြန္အကၽြံစားျခင္းကလည္း hyperglycemic stress ျဖစ္ေပၚေစၿပီး အူလမ္းေၾကာင္းက အစာေျခစနစ္ကို ေႏွာက္ယွက္ပါတယ္။ 

Stressed gut ရဲ႕ ကုသမႈမွာ အဓိကကေတာ့ စိတ္ၿငိမ္ဖို႔၊ ေၾကာင့္ၾကစိတ္နည္းဖို႔ပါ။ ဒါေၾကာင့္ တရားထိုင္ပါ။ ေယာဂက်င့္ပါ။ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ေနပါ။ အေကာင္းျမင္စိတ္ေမြးပါ။ ထို႔ျပင္ ေကာ္ဖီေရွာင္ၿပီး ေကာ္ဖီအစားထိုး ႏြယ္ခ်ိဳလက္ဖက္ရည္၊ ဂ်င္းဆင္း လက္ဖက္ရည္ေတြေသာက္လို႔ရပါတယ္။ အရက္ေသာက္တာေလ်ာ့ပါ။ တစ္ပတ္ ၂ ခြက္ထက္ မပိုပါေစနဲ႔။ အခ်ိဳမ်ားတာေတြ ေရွာင္ပါ။

ခရမ္းေရာင္ သို႔မဟုတ္ အနက္ေရာင္ရွိတဲ့ ဘလူးဘယ္ရီ၊ ခရမ္းသီး၊ ခရမ္းေရာင္ ေဂၚဖီ စသည့္ အသီးအရြက္ေတြက stressed gut အတြက္ေကာင္းပါတယ္။ သူ႔မွာပါတဲ့ anthocyanin က အူလမ္းေၾကာင္းေရာင္ရမ္းျခင္းကို ေပ်ာက္ကင္းေစတယ္။

 ဗိုက္တာမင္ B က စိတ္ကို ၿငိမ္သက္ေစလို႔ အစိမ္းေရာင္ရွိတဲ့ အသီးအရြက္ေတြစားပါ။ အ႐ိုးျပဳတ္ရည္က သိုင္းရြိဳက္ ႏွင့္ leaky gut အတြက္ေကာင္းပါတယ္။ ကယ္လစီယမ္ ႏွင့္ မက္ဂနီဆီယမ္ပါတဲ့ အစာေတြလည္း စားေပးပါ။ Omega 3 က ေရာင္ရမ္းျခင္းကို သက္သာေစၿပီး adrenal gland ကို အက်ိဳးျပဳလို႔  အဆီမ်ားတဲ့ ငါးစားေပးပါ။ Selenium ပါတဲ့ အစားအေသာက္က သိုင္းရြိဳက္ေရာဂါအတြက္ေကာင္းပါတယ္။ leaky gut အတြက္ probiotics ႏွင့္ L glutamine ေသာက္ေပးပါ။ ဒါဆို stress ေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ အူလမ္းေၾကာင္းေရာဂါ သက္သာပါလိမ့္မည္

Immune Gut

Immune gut ကို နားလည္ဖို႔ ေဝါဟာရသုံးခုကို သိဖို႔လိုပါတယ္။

( ၁ ) Food allergies – ခ်က္ခ်င္းျဖစ္ၿပီး ျပင္းထန္တဲ့ Ig E antibodies  ႏွင့္ ဆက္ႏြယ္တဲ့ အစာ ႏွင့္ ဓာတ္မတည့္တာပါ။

( ၂ ) Food sensitivity – ဓာတ္မတည့္တာ ျပဖို႔ အခ်ိန္ယူရပါတယ္။ သိပ္လည္းမျပင္းထန္တဲ့ Ig G antibodies  ႏွင့္ ဆက္ႏြယ္တဲ့ အစာ ႏွင့္ ဓာတ္မတည့္တာပါ။

( ၃ ) Food intorlerances – အစာမေျခႏိုင္လို႔၊ အစာေျခဖို႔ အင္ဇိုင္းမရွိလို႔ ျဖစ္တဲ့ လကၡဏာပါ။

Immune gut မွာ အေပၚက သုံးခ်က္လုံးျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဓာတ္မတည့္တာက တစ္ခါတစ္ရံ ခ်က္ခ်င္းျဖစ္ေပမည့္ တစ္ခါတစ္ခါ ႏွစ္ရက္ေလာက္ၾကာတတ္ပါတယ္။ ေျမပဲစားၿပီး ခႏၶာကိုယ္မွာ ဓာတ္မတည့္တာက ခ်က္ခ်င္းေပၚတတ္ေပမည့္ တစ္ခါတစ္ခါ ၾကက္ဥအကာစားၿပီး ႏွစ္ရက္ေလာက္မွ ကိုယ္လက္နာတာ ေတြ႕ဖူးပါတယ္။ ဒါေတြက immune gut ရဲ႕ လကၡဏာေတြပါ။ 

အစာေတြ ေကာင္းစြာမေၾကညက္လို႔ မေၾကညက္တဲ့အစာက အူလမ္းေၾကာင္းကို ဒုကၡေပးတာပါ။ အူလမ္းေၾကာင္းေရာင္ရမ္းလို႔ျဖစ္တဲ့ ulcerative colitis, Crohn’s disease ႏွင့္ IBS ေရာဂါေတြက immune gut ေၾကာင့္ ျဖစ္တာလို႔ Dr. Axe က ေရးပါတယ္။ တ႐ုတ္ေဆးပညာအရ immune gut က သတၳဳဓာတ္နဲ႔ သက္ဆိုင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

Immune gut ကို ကုဖို႔ ကိုယ္ႏွင့္မတည့္တဲ့အစာေတြကို သိဖို႔လိုပါတယ္။ မတည့္တဲ့ အစာေတြကို မွတ္တမ္းေရးတာ immune gut ကုရာမွာ အေတာ္ခရီးေပါက္ပါတယ္။ အစပိုင္းမွာ immune gut ျဖစ္ေစတယ္လို႔ ယူဆရတဲ့ ႏို႔၊ ၾကက္ဥအကာ၊ ဂ်ဳံ၊ အေစ့အဆန္၊ ဂလူတန္၊ ေျမပဲ၊ ပဲအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ အခြံမာသီးမ်ား၊ သၾကား ႏွင့္ အရက္ေတြကို အနည္းဆုံးေလးပတ္မစားပဲေနပါ။ ဒါကို elimation diet လို႔ေခၚပါတယ္။

ေနာက္ပိုင္း ထိုအစာေတြကို တစ္မ်ိဳးစီ စားၾကည့္ၿပီး စားၿပီးတဲ့အခါ ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ အေရျပားယားယံျခင္း၊ စိတ္႐ွဳပ္ေထြးျခင္းရွိမရွိ တစ္ရက္၊ ႏွစ္ရက္ေလာက္ေစာင့္ျကည့္ပါ။ ရွိေနလွ်င္ စားတဲ့အစာ ႏွင့္မတည့္လို႔ပါ။ ဒါဆို မတည့္တာကို မွတ္ထားၿပီး ေရွာင္ပါ။ၿပီးလွ်င္ ေနာက္တစ္မ်ိဳးေျပာင္းၿပီး စမ္းသပ္စားၾကည့္ပါ။ ဒါဆို ကိုယ္ ႏွင့္ မတည့္တဲ့ အစားအစာကို သိသြားပါလိမ့္မည္။ ဓာတ္မတည့္တဲ့ လကၡဏာ နည္းနည္းရွိလွ်င္ေတာင္ မတည့္တဲ့အစာကို သိပ္ႀကိဳက္လို႔ဆက္စားတာမ်ိဳး မလုပ္မိဖို႔လိုပါတယ္။ သၾကား ႏွင့္ အရက္ကေတာ့ အူလမ္းေၾကာင္း ေရာင္ရမ္းေစလို႔ ေရွာင္ပါ။ 

ေငြေၾကးလည္းတတ္ႏိုင္မည္။စစ္ဖို႔လည္းအဆင္ေျပမည္ဆို ဘယ္အစာေတြ ႏွင့္ မတည့္တာလဲဆိုတာ သိဖို႔ food allergen ေတြစစ္လို႔ရပါတယ္။ Ig G test လို႔ ေခၚမည္ထင္ပါတယ္။ ေစ်းေတာ့ ႀကီးပါလိမ့္မည္။

Immune gut မွာ အဓိက စားရမွာ အ႐ိုးျပဳတ္ရည္ပါ။ အမဲ႐ိုး ႏွင့္ ၾကက္႐ိုးက အေတာ္ေကာင္းပါတယ္။ ဟင္းရြက္ေတြကို အစိမ္းစားတာထက္ ျပဳတ္စားဖို႔လိုပါတယ္။ ပိုးသတ္ေဆး ေသာက္တာေရွာင္ပါ။ Probiotics ႂကြယ္ဝစြာပါတဲ့ အစာေတြစားပါ။ Probiotics supplement မွန္မွန္ေသာက္ေပးဖို႔လည္းလိုပါတယ္။ အစာမေၾကႏိုင္လို႔ အစာေျခ အင္ဇိုင္းေသာက္ေပးဖို႔လည္း လိုပါတယ္။ L glutamine ကလည္း immune gut ကုတဲ့ေနရာမွာေကာင္းပါတယ္။ ေကာင္းမြန္တဲ့ အဆီေတြကလည္း အူလမ္းေၾကာင္းေရာင္ရမ္းတာအတြက္ ေကာင္းပါတယ္။

စိတ္မလုံျခဳံမႈ၊ ဝမ္းနည္းပူေဆြးမႈ ႏွင့္ မိမိကိုယ္ကို မယုံၾကည္မႈက immune gut ႏွင့္ ဆက္ႏြယ္ေနတဲ့ စိတ္အေျခအေနပါ။ ဒါေၾကာင့္ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္တာ၊ တရားထိုင္တာ၊ သူငယ္ခ်င္းေတြ ႏွင့္ စကားေျပာတာလုပ္ေပးပါ။ ေဒါက္တာ Axe က ေတာ့ immune gut က ကုသေပ်ာက္ကင္းႏိုင္တယ္ေျပာပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္လည္း IBS ကိုသက္သာေပ်ာက္ကင္းဖူးလို႔ Dr. Axe ေျပာတာ မွန္တယ္လို႔ ယုံၾကည္ပါတယ္။

Gastric Gut

အဟာရျပည့္တာစားပါတယ္။ က်န္းမာေရး ႏွင့္ ညီၫြတ္တာ စားပါတယ္ဆိုေပမည့္ စားၿပီးသိပ္မၾကာဘူး ဗိုက္ႀကီးတင္းလာတယ္။ ရင္ပူလာတယ္။ ခ်ဥ္စူးစူးေတြ အန္ခ်င္အန္မည္။ အရည္ခါးခါးေတြ အန္ခ်င္အန္မည္။ ဒီလို လကၡဏာေတြက gastric gut ေၾကာင့္ပါလို႔ ေဒါက္တာ Axe က ေခါင္းစဥ္တပ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ သိခဲ့တာက ဒါကို acid reflux လို႔ ေခၚပါတယ္။ Acid reflux ကို မကုပဲထားလွ်င္ ေနာက္ဆုံး အစာေရမ်ိဳကင္ဆာ အထိျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

Gastric gut ျဖစ္ႏိုင္တဲ့အေၾကာင္းေတြ အမ်ားႀကီးရွိပါတယ္။ အခု လက္ခံေနတဲ့ က်န္းမာေရးအယူအဆနဲ႔ မတူတာက သူတို႔ေျပာတာ acid reflux ျဖစ္တာ အစာအိမ္အက္ဆစ္နည္းလို႔ပါတဲ့။ ေဒါက္တာ Jonathan V. Wright ေရးတဲ့ Why Stomach Acid is Good For You စာအုပ္ကို ဆရာဝန္ေတြ ဖတ္လွ်င္ ျငင္းစရာေတြေတာ့ တပုံတပင္ ထြက္လာမွာပါ။

အစာအိမ္ အက္ဆစ္နည္းၿပီး အစာေျခစနစ္ေႏွးတာ၊ antacid ေတြေသာက္ေနတာ၊ အစာကို ေကာင္းေကာင္းမဝါးတာ၊ အစာအမ်ားႀကီးစားတာ၊ စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားတာေတြက Gastric gut ျဖစ္ႏိုင္တဲ့ အေၾကာင္းေတြပါ။ အတူတြဲလုပ္ရတဲ့ လုပ္ငန္းမွာ တစ္စုံတစ္ေယာက္က သူ႔တာဝန္ကို ေက်ေအာင္ မလုပ္ႏိုင္လွ်င္ အျခားတစ္ေယာက္ အလုပ္ပိုရသလို ပါးစပ္ အစာကို ေၾကညက္ေအာင္ မဝါးတဲ့အခါ မေက်တဲ့ အစာေတြက အစာအိမ္ကို ဝန္ပိေစပါတယ္။ အစာအိမ္ ဝန္ပိတဲ့အခါ အူလမ္းေၾကာင္းလည္း အလုပ္ပိုေစပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ အစာတစ္လုတ္စားတိုင္း အႀကိမ္သုံးဆယ္ေလာက္ဝါးဖို႔၊ စားတဲ့ အစာကို အာ႐ုံစိုက္ဖို႔ ေဒါက္တာ Axe က အၾကံေပးပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္သိသေလာက္ေတာ့ အစာကို ေၾကညက္ေအာင္ဝါးဖို႔ ဗုဒၶက အရင္ေဟာခဲ့တယ္ထင္ပါတယ္။

ေနာက္တစ္ခ်က္က အစာကို အမ်ားႀကီးစားတာပါ။ ဒါဆိုလည္း အစာအိမ္ကို ဝန္ပိေစၿပီး acid reflux ေပၚလာေစပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ဖတ္တဲ့ စာအုပ္မွာေတာ့ အစာကို နည္းနည္း နည္းနည္း အႀကိမ္မ်ားမ်ားခြဲစားဖို႔ေျပာပါတယ္။ Gastric gut သမားေတြက ည ၇ နာရီခြဲေနာက္ပိုင္း ဘာမွ မစားသင့္ဘူးဆိုပါတယ္။

အစာအိမ္ အက္ဆစ္နည္းတဲ့ အခါ စားတဲ့ အစာေတြ မေၾကညက္ႏိုင္သလို အစာထဲမွာ ပါတဲ့ ေရာဂါပိုးေတြကို မသတ္ႏိုင္ပါ။ ဒါဆို အူလမ္းေၾကာင္းကို ဝန္ပိၿပီး leaky gut ကို ျဖစ္ေစပါတယ္။( leaky gut အေၾကာင္းကိုလည္း ကၽြန္ေတာ္ရဲ႕ ပထမစာအုပ္ျဖစ္တဲ့ နဂါးမင္းစာေပက ထုတ္ေဝတဲ့ ကၽြန္ေတာ္ေရးေသာ က်န္းမာေရး စာစုမ်ားမွာ ေဖာ္ျပၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ ) Leaky gut ျဖစ္လာတဲ့ အခါ က်န္းမာေရးေတာ့ အေတာ္ဆိုးသြားတတ္ပါတယ္။ အစာအိမ္အက္ဆစ္ နည္းတဲ့အခါ ေနာက္တစ္ခု ျဖစ္ႏိုင္တာက အစာအိမ္ ႏွင့္ အူလမ္းေၾကာင္းက ပိုးေတြ မွ်ေျခပ်က္သြားတာပါ။ ဒါကို SIBO လို႔ ေခၚပါတယ္။ ဒီစာအုပ္မွာ ပါပါတယ္။ 

ေရွးေဟာင္းတ႐ုတ္ေဆးပညာမွာေတာ့ gastric gut က မီးဓာတ္၊ ေျမဓာတ္ ႏွင့္ဆိုင္တယ္ ေျပာပါတယ္။ ေဒါက္တာ Axe က ေတာ့ gastric gut သမားေတြက အစာစားတဲ့အခါ နည္းနည္း နည္းနည္း ႏွင့္ အႀကိမ္မ်ားမ်ားစားဖို႔၊ စားတဲ့ အခါ ေက်ညက္ေအာင္ဝါးဖို႔၊ အစာမစားခင္ အစာေခ်ႏိုင္ဖို႔ အစာအိမ္အက္ဆစ္အားေကာင္းေအာင္ ပန္းသီရွာလကာရည္ သို႔မဟုတ္ သံပုရာရည္ ေသာက္ေပးဖို႔ အၾကံေပးပါတယ္။

ဆီေၾကာ္အစားအစာေတြက အစာေၾကဖို႔ ခက္လို႔ ေရွာင္ရပါမည္။ Gluten ပါတာေတြ စပ္တဲ့ အရသာရွိတဲ့ အစာေတြလည္း ေရွာင္ရပါမည္။ စီးပြားေရးျဖစ္ ေရာင္းတဲ့ ဒိန္ခ်ဥ္ေတြ၊ ခရမ္းခ်ဥ္သီး၊ ခ်ိပ္စ္၊ႏွင့္ အရက္ေတြက အစာအိမ္ကို ဒဏ္ျဖစ္ေစလို႔ ေရွာင္ပါ။

လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္ အသီးအရြက္ေတြက အဟာရေတြ ႏွင့္ အင္ဇိုင္းေတြပါလို႔ အစာေခ်ရမွာ အေထာက္အကူျပဳပါတယ္။ ခါးသက္ေသာ အရသာရွိတဲ့ အစားအစာေတြက gastric gut အတြက္ေကာင္းပါတယ္။ သတိထားရမွာက အသီးအရြက္ေတြ ေကာင္းတယ္ဆိုေပမည့္ စိတ္ဖိစီးမႈမ်ားတဲ့ အခ်ိန္မွာ အစာေျခလုပ္ငန္း ေကာင္းေကာင္း အလုပ္မလုပ္လို႔ စိတ္ဖိစီးခ်ိန္မွာ အရြက္ေလ်ာ့စားပါ။ Gastric gut ျဖစ္ေနတဲ့ သူက စားေနရင္း ေရေသာက္တာ ေရွာင္ရပါမည္။

Supplement ဘက္ အားသန္တဲ့ သူေတြကအစာမစားခင္ အစာေျခ အင္ဇိုင္းေသာက္ေပးလို႔ ရပါတယ္။ အစာေျခစနစ္ ေကာင္းမြန္ဖို႔ probiotics ေသာက္ေပးလို႔ရပါတယ္။ အစာအိမ္အတြက္ ေကာင္းတဲ့ မႏူကာပ်ားရည္ေသာက္ဖို႔ လည္း အၾကံေပးလိုပါတယ္။ Leaky gut ကို လည္း ကုေစခ်င္ပါတယ္။စိတ္ဖိစီးမႈ ေလ်ာ့က်ေအာင္ တရားထိုင္ပါ။ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါ။ ေယာဂကစားပါ။

Toxic Gut

လူအစာေျခ အဖြဲ႕အစည္း ကို ပါးစပ္က စပါတယ္။ ပါးစပ္ကေန အစာေရမ်ိဳ၊ အစာေရမ်ိဳကေန အစာအိမ္၊ အစာအိမ္ကေန အူလမ္းေၾကာင္း အဆင့္ဆင့္သြားၿပီး စအိုမွာ အဆုံးသတ္တယ္။ အစာေျခ အဖြဲ႕အစည္းကို ကူညီေပးရတာ အသည္း ႏွင့္ သည္းေျခ အိတ္ ပါ။ သုံးေယာက္ အတူတူ အလုပ္တစ္ခုခုကို တြဲလုပ္တယ္။ တစ္ေယာက္က ေကာင္းေကာင္း မလုပ္ႏိုင္ဘူးဆိုလွ်င္ အလုပ္ေတြ ကေမာက္ကမ ျဖစ္ကုန္တယ္။ ႏွစ္ေယာက္ေလာက္ ေကာင္းေကာင္း မလုပ္ေတာ့ဘူးဆိုလွ်င္ လုပ္ေနတဲ့ လုပ္ငန္းက ပ်က္ဆီးသြားတတ္တယ္။ Toxic Gut မွာ အဓိက ေရာဂါျဖစ္တာ အသည္း ႏွင့္ သည္းေျခအိတ္ပါ။ အသည္း ႏွင့္ သည္းေျခအိတ္ ေရာဂါျဖစ္တဲ့အခါ အူလမ္းေၾကာင္းတစ္ေလွ်က္ ဆိုးက်ိဳးသက္ေရာက္သြားၿပီး အစာေျခစနစ္ တစ္ခုလုံး ကေမာက္ကမ ျဖစ္ၿပီး လူေတြမွာ နာတာရည္ေရာဂါေတြရလာတာပါ။

ဘယ္လိုလူေတြမွာ ျဖစ္တာလည္းဆိုေတာ့ မေကာင္းတဲ့ အဆီကို မ်ားမ်ားစားၿပီး အမွ်င္ကို လုံေလာက္ေအာင္ မစားတဲ့ လူေတြမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပင္းထန္တဲ့ ဓာတုပစၥည္းေတြပါတဲ့ လူ႔အသုံးအေဆာင္ေတြေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ျပဳျပင္ထားတဲ့ အစာကို စားတဲ့သူေတြမွာ အသည္းကို အဆိပ္သင့္ႏိုင္တဲ့ ပစၥည္းေတြပါၿပီး toxic gut ကို ျဖစ္ေစပါတယ္။

အသည္း ဆိုတာ ခႏၶာကိုယ္မွာ ဒုတိယ အႀကီးဆုံး အစိတ္အပိုင္းပါ။ ေသြးထဲက အႏၲရာယ္ရွိတဲ့ အဆီ ႏွင့္ အဆိပ္ကို စစ္ယူေပးတယ္။ သည္းေျခရည္ ဆိုတဲ့ အေရးႀကီးဆုံး အစာေျခ ပစၥည္းကို ထုတ္ေပးတယ္။ ဗိုက္တာမင္ ႏွင့္ သတၳဳဓာတ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကို သိုေလွာင္ထားတယ္။ မေကာင္းတဲ့ အဆီစားတာမ်ားလို႔ အသည္းက ဝန္ပိလာၿပီဆိုလွ်င္ သူ႔ႏွင့္ မိတ္ေဆြ ျဖစ္တဲ့ သည္းေျခအိတ္ ပါ အဆစ္ပါလာတတ္တယ္။ အေမရိကန္မွာ လူႏွစ္သန္းေလာက္ သည္းေျခ ႏွင့္ ဆိုင္တဲ့ ေရာဂါရွိတယ္ဆိုပါတယ္။ အူလမ္းေၾကာင္း လႈပ္ရွားမႈနည္းတဲ့သူ၊ဝမ္းခ်ဳပ္တတ္တဲ့သူေတြမွာ သည္းေျခအိတ္ေက်ာက္တည္တတ္တယ္။

အဝလြန္တဲ့သူ၊ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ျမန္ျမန္ခ်ထားတဲ့သူ၊ ဝမ္းခ်ဳပ္တတ္သူ၊ အဆီမ်ားတဲ့ အစာကိုစားသူ၊ သၾကားအစားမ်ားတဲ့သူ၊ အရြက္စားတာနည္းတဲ့သူ ႏွင့္ မ်ိဳး႐ိုးရွိတဲ့သူေတြမွာ အသည္း ႏွင့္ သည္းေျခအိတ္ ဆိုင္ရာေရာဂါေတြ ရွိတတ္တယ္။ အသည္း ႏွင့္ သည္းေျခအိတ္မေကာင္းလွ်င္ အစာေျခစနစ္ ျပသနာျဖစ္လာၿပီး အူလမ္းေၾကာင္း ယိုစိမ့္မႈ ဆိုတဲ့ leaky gut syndrome ရတယ္။ အဆီေတြလည္း ေၾကညက္ဖို႔ ခက္တယ္။ အေရျပား ႏွင့္ အာ႐ုံေၾကာေရာဂါေတြလည္း ရတတ္တယ္။

တ႐ုတ္ေဆးပညာမွာေတာ့ အသည္း ႏွင့္ သည္းေျခအိတ္က ေဒါသ ႏွင့္ ခြင့္မလႊတ္ႏိုင္တဲ့ စိတ္ေပၚမူတည္တယ္ဆိုပါတယ္။  ဒါေၾကာင့္ ခြင့္လႊတ္ႏိုင္ဖို႔ ႀကိဳးစားရမည္ဆိုပါတယ္။ တ႐ုတ္ေဆးပညာမွာ အသည္း ႏွင့္ သည္းေျခအိတ္က သစ္သား ႏွင့္ ဆိုင္တယ္။ ရာသီအားျဖင့္ ေႏြဦး ႏွင့္ ဆိုင္ပါတယ္။ ေႏြဦးမွာ အရြက္ေတြ ႀကီးထြားၾကတယ္၊ ပန္းေတြပြင့္တယ္၊ အပင္ေတြမွာ ပုရစ္ဖူးေလးေတြ ထြက္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အစိမ္းေရာင္ရွိတဲ့ အသီးေတြက အသည္း ႏွင့္ သည္းေျခအိတ္ အတြက္ေကာင္းတယ္ဆိုပါတယ္။ ပန္းစိမ္း၊ကန္စြန္းရြက္လို အစိမ္းေရာင္ရွိတဲ့ အရြက္ေတြ၊ ပန္းသီးစိမ္းလို အစိမ္းေရာင္ရွိတဲ့ အသီးေတြ၊ သခြားသီး၊ တ႐ုတ္နံနံ ႏွင့္ ျမက္ဂ်ဳံႏုလို အစိမ္းေရာင္ရွိတဲ့ ေဖ်ာ္ရည္ေတြက အက်ိဳးရွိတယ္ဆိုပါတယ္။

အဆီမ်ားတဲ့ အစာေတြကို ေရွာင္ရပါမည္။ သၾကားလည္း အသည္းကို ဒုကၡေပးလို႔ ေရွာင္ရပါမည္။ ျပဳျပင္ထားတဲ့ အစားအစာေတြက က်န္းမာေရးမေကာင္းတဲ့ အသည္းအတြက္ ဝန္ပိေစလို႔ ေရွာင္ပါ။

ေကာင္းမြန္တဲ့ တိရစၧာန္ကရတဲ့ ပ႐ိုတိန္းေတြ၊ အခ်ဥ္ဓာတ္ရွိတဲ့ အစားအစာေတြ၊ ကီဖာ ႏွင့္ ကင္ခ်ီလို probiotics မ်ားတဲ့ အစာေတြ စားေပးရပါမည္။ တစ္ရက္ အမွ်င္ဓာတ္ ၃၀-၄၀ ဂရမ္ေလာက္စားေပးပါ။ လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္ အသီးအရြက္ေတြက အဟာရႏွင့္ အင္ဇိုင္းေတြပါလို႔ toxic gut အတြက္ေကာင္းပါတယ္။ Beets, artichokes ႏွင့္ dandelion ေတြက သည္းေျခရည္ စီးဆင္းမႈကို ေကာင္းေစပါတယ္။ ပန္းသီးရွာလကာရည္ ႏွင့္ chamomile ေဖ်ာ္ရည္ေတြက toxic gut အတြက္ေကာင္းပါတယ္။

အစာစားတဲ့ အခါ အစာေျခ အင္ဇိုင္း၊ ox bile ႏွင့္ live probiotics ေတြလည္း ေသာက္ဖို႔ လိုပါတယ္။အသည္းကို သန္႔စင္ဖို႔ milk thistle (150 mg) ကို တစ္ေန႔ ႏွစ္ႀကိမ္ေလာက္ေသာက္ေပးလို႔ရတယ္လို႔ ေရးပါတယ္။ အစိမ္းေရာင္ရွိတဲ့ ဂ်ဳံျမက္ႏု ႏွင့္ chlorella က အသည္းအတြက္ ေကာင္းတယ္ဆိုပါတယ္။

ေဒါသ ႏွင့္ ခြင့္မလႊတ္ျခင္း က toxic gut ကို  ျဖစ္ေစတတ္လို႔ ခြင့္လႊတ္ႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားပါ။ တရားစာေတြ ဖတ္ပါ။ ဆရာေတာ္ ဦးေဇာတိကေရးတဲ့ ခြင့္လႊတ္ျခင္း ဆိုတဲ့ စာအုပ္မ်ိဳးကို  ဖတ္ဖို႔ အၾကံေပးပါတယ္။ အေကာင္းဆုံးက တရားထိုင္ပါ။ ဆုေတာင္းပါ။ ခြင့္လႊတ္ပါတယ္ ေျပာဖို႔ ႀကိဳးစားၾကည့္ပါ။

Dr. Phyo Maung 

References – Eat Dirt: Why Leaky Gut May Be the Root Cause of Your Health Problems and 5 Surprising Steps to Cure It  by Dr. Josh Axe 

One thought on “Dr. Axe ေျပာျပတဲ့ အူလမ္းေၾကာင္း အမ်ိဳးမ်ိဳး”

  1. အိလက္ရိွအဲလိုေတြခံစားေနရတယ္အမ အမေပးတ့ဲေဆးနည္းန႔ဲကုၾကည့္ပါ့မယ္ အေနအထိုင္အစားအေသာက္ဆင္ျခင္ေနထိုင္ေနပါတယ္

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Pin It on Pinterest